جمجمه

کتاب «جمجمه» اثر ناظم حکمت در واقع یک نمایشنامه‌ است، نه رمان یا مجموعه شعر. این اثر از جمله نوشته‌های نمایشی و فلسفی حکمت به‌شمار می‌رود و مضمون آن قدرت، علم، و انسانیت را در برابر هم قرار می‌دهد. زبان اثر ساده اما تفکر‌برانگیز است و مفاهیم فلسفی و اجتماعی در بطن دیالوگ‌ها جریان دارد.نمایشنامه داستان دکتر دالبانزو را روایت می‌کند که سرمی ضد سل کشف کرده، اما برای نهایی کردن آزمایشات و تولید انبوه، به سرمایه کلانی نیاز دارد. داستان حول محور تلاش او برای به دست آوردن این سرمایه در یک سیستم کاپیتالیستی و چالش‌های اخلاقی و اجتماعی که با آن روبرو می‌شود، می‌گردد. ناظم حکمت در این اثر به نقد نگاه سرمایه‌داری به علم و بهداشت و استثمار افراد در جامعه می‌پردازد.